Tenkis davası saklı payı nasıl korur?

Miras açıldığında, mirasçıların kimler olduğu ve pay oranları Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından veraset ilamıyla belirlenir. Noterler de belli durumlarda veraset ilamı düzenleyebilir. Bu belgeyle tapu, banka vb. işlemler yapılabilir.

Bir anne-baba vefat ettiğinde tüm çocukların payı eşit midir, yoksa erkek-kız ayrımı var mı? Saklı pay veya zümre farkı oluyor mu?

Miras bırakan noter huzurunda resmi vasiyet yaptı fakat zamanla fikir değiştirdi. Yeni bir vasiyet düzenleyerek eskisini iptal etmek istiyor. Bunu nasıl yapar, önceki vasiyeti iptal ettiğini belirtmek şart mı?

Miras bırakan, gelecekte malvarlığının nasıl paylaşılacağını vasiyetnameyle düzenleyebilir. El yazılı vasiyet, resmi vasiyet veya olağanüstü (sözlü) vasiyet seçenekleri vardır. El yazılı vasiyette metnin tamamı miras bırakanın el yazısıyla yazılmalı, tarih ve imza bulunmalıdır. Resmi vasiyette ise noter veya yetkili memur önünde, iki tanık huzurunda düzenleme yapılır. Sözlü vasiyet sadece ölüm tehlikesi gibi olağanüstü hâllerde mümkündür. Şekil şartlarına uyulmadığında vasiyet geçersiz sayılır.

Kanun, belirli yakınların mirastan asgari bir pay almalarını zorunlu tutar. Saklı pay sahibi mirasçılar altsoy (çocuklar, torunlar), anne-baba ve sağ kalan eştir. Miras bırakan vasiyetnameyle bile olsa bu kişilerin saklı payını tamamen ortadan kaldıramaz. Saklı pay oranları altsoy için yasal payın yarısı, anne-baba için yasal payın dörtte biri, eş için de kendi yasal payının tamamı veya duruma göre yarısı şeklinde düzenlenir. Böylece saklı pay ihlal edilirse tenkis davası açılabilir.

Miras bırakanın ölümünden sonra, yasal paylar Medeni Kanun'a göre belirlenir. Altsoy, anne-baba, eş gibi kişiler farklı zümrelere göre mirasa hak kazanır. Sağ kalan eşin payı, altsoyun veya anne-babanın varlığına göre değişir. Çocuklar (altsoy) varsa onlar birinci zümrede, anne-baba ikinci zümrede, büyükanne-büyükbaba ve onların altsoyu üçüncü zümrede mirasçıdır. Eş her zümreyle farklı oranda hak sahibi olur. Böylece öncelik sırasına ve zümrelere göre paylar kanunla düzenlenir.

Bazı hallerde, miras bırakanı öldüren veya öldürmeye teşebbüs eden, sahte vasiyet hazırlayan kişiler mirastan yoksun (éhliyetsiz) sayılır. Yoksunluk hangi şartlarla ortaya çıkar, otomatik midir?

Medeni Kanun’da sağ kalan eş, altsoy (çocuklar) varsa mirasın 1/4’ünü, anne-baba zümresi varsa 1/2’sini, yoksa tamamını alır. Bu payların zümreye göre değişmesi nasıl açıklanır?