Dijital telif toplama kuruluşları (collective management) nasıl çalışır?

Türkiye’de MESAM, MSG gibi müzik eser sahipleri meslek birlikleri; Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çerçevesinde üyelerinin haklarını toplu olarak yönetir. Dijital platformlarda yayınlanan eserlerin dinlenme istatistikleri, algoritmalar ve raporlar incelenerek telif payı belirlenir. Platformlarla toptan lisans anlaşması yapılarak bir “royalty” havuzu oluşturulur, meslek birliği bu geliri eser sahiplerine dağıtır. İnternet kullanımında da, radyo-TV gibi geleneksel mecralarda olduğu gibi toplu lisanslama yapılır. Eğer platform lisans almadıysa, meslek birliği yargısal yola başvurup ihlal durdurulmasını isteyebilir. Dijital raporlama süreci teknik sistemlerle entegre edilerek hangi eserin ne kadar dinlendiği saptanır. Böylece meslek birliği internet mecrasından da telif toplar ve hak sahiplerine dağıtır.