Boşanmış eşin miras hakkı sürer mi?

Olağanüstü bir durumda (örneğin savaş, ağır hastalık, deprem gibi) resmi veya el yazılı vasiyet yapma imkânı yoksa, miras bırakan iki tanığa sözlü vasiyet beyan edebilir. Sonra tanıklar bunu yazılı hale getirip imzalar. Durum düzelirse vasiyet yenilenmeli, aksi halde geçerliliği sınırlıdır.

Birinci zümre (çocuklar, torunlar), ikinci zümre (anne-baba, kardeşler, yeğenler), üçüncü zümre (büyük anne-baba ve onların altsoyu) şeklindeki sıralama, mirasın hangi sırayla bu zümrelere geçeceğini gösterir. Altsoy varsa üst zümre devreye girmez.

Miras açıldığında, mirasçıların kimler olduğu ve pay oranları Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından veraset ilamıyla belirlenir. Noterler de belli durumlarda veraset ilamı düzenleyebilir. Bu belgeyle tapu, banka vb. işlemler yapılabilir.

Miras bırakan, saklı paylı mirasçıları dışlayacak derecede yüksek bağışlamalar veya vasiyetler yapmış olabilir. Örneğin malının büyük bölümünü başka birine vasiyet etti. Bu durumda saklı pay sahibi tenkis davası açarak, aşılan kısımdan payına düşeni geri isteyebilir. Böylece saklı payın zedelenmesi önlenmiş olur.

Miras bırakanın ölümünden sonra, yasal paylar Medeni Kanun'a göre belirlenir. Altsoy, anne-baba, eş gibi kişiler farklı zümrelere göre mirasa hak kazanır. Sağ kalan eşin payı, altsoyun veya anne-babanın varlığına göre değişir. Çocuklar (altsoy) varsa onlar birinci zümrede, anne-baba ikinci zümrede, büyükanne-büyükbaba ve onların altsoyu üçüncü zümrede mirasçıdır. Eş her zümreyle farklı oranda hak sahibi olur. Böylece öncelik sırasına ve zümrelere göre paylar kanunla düzenlenir.

Terekenin borçlarının çok olduğu şüphesi varsa, mirasçılar resmî tasfiye isteyip terekeyi iflas yöntemiyle tasfiye ettirebilir. Borç ödendikten sonra kalanı alırlar, borç fazlaysa kişisel sorumlulukları yoktur.

Miras bırakan noter huzurunda resmi vasiyet yaptı fakat zamanla fikir değiştirdi. Yeni bir vasiyet düzenleyerek eskisini iptal etmek istiyor. Bunu nasıl yapar, önceki vasiyeti iptal ettiğini belirtmek şart mı?

İki kardeşten biri muris değilse, sadece mirasçı vasiyet yapar. Fakat eğer miras bırakan çocuğunu kısmen ya da tamamen dışlamak isterse saklı pay sorunu çıkar. Kardeşler saklı paylı mı?

Kişi vasiyet veya miras sözleşmesi düzenlememişse, tüm miras otomatik olarak yasal mirasçılar arasında mı pay edilir, saklı pay konusuna gerek kalır mı?