Kardeşler arası miras paylaşımında eşitlik esas mıdır?

Miras bırakanın ölümünden sonra, yasal paylar Medeni Kanun'a göre belirlenir. Altsoy, anne-baba, eş gibi kişiler farklı zümrelere göre mirasa hak kazanır. Sağ kalan eşin payı, altsoyun veya anne-babanın varlığına göre değişir. Çocuklar (altsoy) varsa onlar birinci zümrede, anne-baba ikinci zümrede, büyükanne-büyükbaba ve onların altsoyu üçüncü zümrede mirasçıdır. Eş her zümreyle farklı oranda hak sahibi olur. Böylece öncelik sırasına ve zümrelere göre paylar kanunla düzenlenir.

Miras sözleşmesi, miras bırakanın bir başkasıyla yapacağı yazılı ve resmi nitelikte bir anlaşmadır. Noter veya kanunda belirtilen resmi memur önünde imzalanmalıdır. Bu sözleşmede miras bırakan, öldükten sonra malvarlığını nasıl bırakacağını kararlaştırabilir veya mirastan feragat gibi hükümler içerebilir. Saklı paylı mirasçılar için sözleşmenin sınırları geçerlidir. Yapılacak hatalı şekil veya zorlamalar sözleşmeyi geçersiz kılar.

Vasiyetnamede miras bırakılan kişi bazen doğrudan mirasçı değil, sadece belli bir mal veya belirli bir miktar parayı alma hakkına sahip olan ‘vasiyet alacaklısı’ olabilir. Peki miras payı yoksa hangi haklara sahiptir?

Resmen evlat edinen aileden miras alabilen çocuk, öz ailesiyle de bağı kesilmediği sürece oradan da miras alır mı, yoksa bu bağ sonlanır mı?

Kanun, belirli yakınların mirastan asgari bir pay almalarını zorunlu tutar. Saklı pay sahibi mirasçılar altsoy (çocuklar, torunlar), anne-baba ve sağ kalan eştir. Miras bırakan vasiyetnameyle bile olsa bu kişilerin saklı payını tamamen ortadan kaldıramaz. Saklı pay oranları altsoy için yasal payın yarısı, anne-baba için yasal payın dörtte biri, eş için de kendi yasal payının tamamı veya duruma göre yarısı şeklinde düzenlenir. Böylece saklı pay ihlal edilirse tenkis davası açılabilir.

Mirasçılar bir konutta ya da arsa üzerinde uzlaşamıyorsa ‘miras taksim sözleşmesi’ yapamazlar. Bu durumda ne olur, izale-i şuyu (ortaklığın giderilmesi) yoluyla satış mı gerçekleşir?

Vasiyetname tek taraflı ölüme bağlı tasarruftur; miras sözleşmesi ise iki taraf arasında karşılıklı akit olarak düzenlenir. Sözleşmede miras bırakanın belirli malı bırakması, karşı tarafın bir edimi üstlenmesi mümkündür. Peki hukuki farklılıklar nedir?

Evlâtlık ilişkisi hukuken kurulduğunda, evlat edinilen çocuk miras bakımından öz çocuğun konumunda mı yer alır, saklı pay hakkı var mıdır?

Miras bırakan, gelecekte malvarlığının nasıl paylaşılacağını vasiyetnameyle düzenleyebilir. El yazılı vasiyet, resmi vasiyet veya olağanüstü (sözlü) vasiyet seçenekleri vardır. El yazılı vasiyette metnin tamamı miras bırakanın el yazısıyla yazılmalı, tarih ve imza bulunmalıdır. Resmi vasiyette ise noter veya yetkili memur önünde, iki tanık huzurunda düzenleme yapılır. Sözlü vasiyet sadece ölüm tehlikesi gibi olağanüstü hâllerde mümkündür. Şekil şartlarına uyulmadığında vasiyet geçersiz sayılır.